اجتماعی

وقتی فقر، آینده دختران را می‌بلعد؛ روایت از افغانستان امروز

نوشته شده توسط admin در تاریخ 3 جوزا 1405

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 55

---

نویسنده: دریا نشاط 

در کوچه‌های خاموش شهرها و روستاهای افغانستان، یک نگرانی آرام اما عمیق در حال گسترش است؛ نگرانی از آینده دخترانی که در سایه فقر، بیکاری و محدودیت‌های آموزشی، کودکی‌شان را زودتر از موعد از دست می‌دهند. 

هم‌زمان با تشدید بحران اقتصادی و محدودیت‌های روزافزون بر زنان و دختران، گزارش‌ها و روایت‌های میدانی از افزایش کودک‌همسری و موارد فروش دختران خردسال حکایت دارد، پدیده‌ای که خانواده‌ها آن را نه انتخاب، بلکه اجبار می‌نامند.

در کابل، یک باشنده این شهر تصویری تلخ از زندگی روزمره ترسیم می‌کند. او می‌گوید بسیاری از خانواده‌ها حتا توان تهیه مواد اولیه غذایی را ندارند. به گفته او، وقتی نان در خانه نباشد و پدر خانواده بیکار باشد، تصمیم‌های دشوار اجتناب‌ناپذیر می‌شود. 

او می‌افزاید: بعضی خانواده‌ها مجبور می‌شوند دختران خردسال‌شان را به نکاح مردان بزرگسال بدهند. این دردناک است، اما از روی اجبار است، نه رضایت.

در ولایت غور، یک زن باشنده روستاها وضعیت را وخیم‌تر توصیف می‌کند. او از خانواده‌هایی سخن می‌گوید که با کمبود غذا، نبود کار و محرومیت از آموزش روبه‌رو هستند. به گفته او، وقتی دختران از مکتب دور می‌مانند و مادران نیز امکان کار ندارند، فشار اقتصادی به نقطه‌ای می‌رسد که آینده قربانی امروز می‌شود. 

او می‌گوید: دختران در سنین بسیار کم مجبور به ازدواج می‌شوند، فقط برای این‌که خانواده چند ماه دیگر زنده بماند.

در هرات، یک معلم زن تصویر دیگری را روایت می‌کند؛ تصویری از نسلی که از آموزش جدا شده است. او باور دارد که محرومیت آموزشی، تنها یک تصمیم اجتماعی نیست، بلکه مسیری مستقیم به افزایش آسیب‌پذیری دختران است. 

به گفته او، دختری که باید در صنف درس باشد، امروز وارد زندگی‌ای می‌شود که هیچ شناختی از آن ندارد. در نگاه او، مدرسه نه فقط یک حق، بلکه یک سپر محافظ بود که اکنون از بسیاری دختران گرفته شده است.

در میان این روایت‌ها، صدای یک پدر در غرب افغانستان نیز شنیده می‌شود؛ صدایی که میان رنج و ناتوانی در نوسان است. او می‌گوید هیچ پدری خواهان فروش یا ازدواج زودهنگام دخترش نیست، اما فقر گاهی انتخاب‌ها را از بین می‌برد. 

او با تلخی اضافه می‌کند: وقتی کودکانت گرسنه می‌خوابند، تصمیم‌ها دیگر شبیه انتخاب نیستند، شبیه اجبارند.

در کنار این روایت‌های فردی، فعالان حقوق زن هشدار می‌دهند که چارچوب‌های قانونی و تفاسیر موجود درباره ازدواج دختران نابالغ، می‌تواند زمینه سوءاستفاده را بیشتر کند. 

به باور آنان، هرگونه سکوت یا ابهام قانونی در این حوزه، در عمل به افزایش ازدواج‌های اجباری و تضعیف حقوق کودکان منجر می‌شود. آنان تاکید دارند که محدودیت آموزش و مشارکت اجتماعی، دختران را در برابر چنین آسیب‌هایی آسیب‌پذیرتر می‌کند.

در همین حال، جوانانی نیز هستند که این وضعیت را فراتر از اقتصاد می‌بینند. یک جوان باشنده بلخ می‌گوید: این فقط فقر نیست، این یک فروپاشی انسانی است.

به گفته او، تکرار خبرهای مربوط به فروش یا ازدواج اجباری دختران خردسال، نشانه بحرانی است که به لایه‌های اجتماعی و روانی جامعه نفوذ کرده است.

روایت‌های میدانی و هشدار نهادهای حقوق بشری نشان می‌دهد که بحران اقتصادی، محدودیت‌های اجتماعی و کاهش فرصت‌های آموزشی، در کنار هم فضایی ساخته‌اند که در آن کودکی برای برخی دختران زودتر از موعد پایان می‌یابد. 

این وضعیت، به باور کارشناسان، نه یک رخداد مقطعی، بلکه روندی رو به گسترش است که آینده اجتماعی افغانستان را با پرسش‌های جدی روبه‌رو کرده است.