فرهنگی

پارسی و ده زبان کهن

نوشته شده توسط admin در تاریخ 13 جدی 1404

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 82

---

نویسنده: میراجان امیری

در این جهان پهناور، انسان‌ها با زبان، لهجه و گویش‌های متفاوت با یکدیگر در ارتباط‌اند و کم‌وبیش ۷۰۰۰ زبان زنده در جهان هستی وجود دارد و این زبان‌ها آهسته‌آهسته در مدت زمان کمتر از یک‌ماه به زبان مرده تبدیل می‌شوند.

علل و عوامل آن را می‌توان تأثیر جنگ، استعمار، تعصب، سرکوب‌نمودن و از بین بردن آثار و خاموشی مردم یک جامعه پنداشت.

برای این‌که بدانیم زبان چیست؟ در نخست، اشاره به ارزش و جایگاه آن می‌تواند پرداخت، و از نظر عامهٔ مردم؛ زبان عبارت است از وسیلهٔ افهام و تفهیم میان افراد و گروه‌های مختلف در یک جامعه است.

اما از نظر علمی؛ زبان عبارت است از مجموعه‌ای از نشانه‌ها و علائم صوتی، نوشتاری و حرکتی که انسان‌ها برای ارتباط گرفتن با یکدیگر از آن استفاده می‌کنند.

همچنان زبان سرچشمهٔ شعر و ادب، رهنما، راهگشا و ابراز دانش، فرهنگ و هویت یک جامعه است.

طبق پژوهش‌های انجام‌شده در جهان، ده زبان کهن وجود دارد که هر کدام از خود تاریخ و فرهنگ خاصی به‌جا گذاشته است که تنها در این‌جا از نام و قدمت تاریخی آن می‌توان به‌صورت فشرده نام برد و اندکی غور در حوزهٔ پارسی نمود.

فارسی/پارسی:

این زبان شیرین و شیوا حدود هزاران‌سال قدمت دارد و زبان کشورهایی چون ایران، افغانستان، تاجیکستان و حدودی در ازبیکستان و قزاقستان نیز می‌باشد.

نکتهٔ قابل توجه‌ی که این زبان را نسبت به دیگر زبان‌های کهن بارزتر می‌کند، همان نبود تغییرات گسترده در این زبان است؛ به‌گونه‌ای که نسل امروزی زبان پارسی می‌تواند آثار معتبر تاریخی خود را روان‌تر مطالعه کند، یعنی این‌که اندکی تغییر در این زبان از گذشته تا حال بوده است و بس.

همچنان باید یادآور شد که زبان پارسی حدود هفت‌صد سال زبان اداری هندوستان بود تا این‌که تحولاتی از سوی انگلیس صورت گرفت و در سال ۱۸۳۶م، چارلز تری‌ویلیان زبان انگلیسی را به‌جای زبان پارسی رسمیت داد.

زبان پارسی را مطلقاً به یک قوم، یک نژاد یا یک جغرافیا نمی‌توان نسبت داد؛ پارسی یک تمدن بزرگ است که در خود فرزندان و فرهیختگان پرافتخار را پرورش داده است.

محمود افشار، از پژوهش‌گران ایرانی، در باب خاستگاه و تاریخ زبان فارسی دری می‌نویسد:

زبان پارسی دری پیش از این‌که به ایران تعلق داشته باشد، از افغانستان و تاجیکستان است؛ به علت این‌که زادگاه و پرورشگاه آن خراسان قدیم، افغانستان و ماوراءالنهر، بخارا و سمرقند و بلخ و غزنه بوده است.

رودکی و عنصری، همچنان فردوسی و فرخی و بسیاری دیگر، از زاده‌گان و پرورش‌یافته‌گان خراسان بوده‌اند.

زبان پارسی از سرزمین خراسان دیروز و افغانستان امروز برخاست و گسترش آن از مرزهای ایران گذشت و به هند، سند و ترکیه رسید و نخستین نویسنده‌گان و شاعران زبان ما از بلخ و سیستان و بادغیس، که جزء خاک امروزی افغانستان است، برخاسته‌اند.

حنظلهٔ بادغیسی، محمود وراق، هروی، شهید بلخی و شاعران دیگر…

زبان عبری: زبانی که به اساس شواهد تاریخی، قدمت آن به سه‌هزار سال قبل برمی‌گردد.

زبان تامیل: این زبان رسمی مردم سری‌لانکا و سنگاپور می‌باشد که بیش از ۷۸میلیون نفر به این زبان تکلم می‌کنند و قدمت آن به حدود دو هزار و پنج‌صد یا دو هزار و دوصد سال قبل از میلاد برمی‌گردد.

زبان لیتوانیایی: از خانوادهٔ بیش‌تر زبان‌های اروپایی می‌باشد که حدود سه‌هزار و پنج‌صد سال قبل از میلاد قدمت دارد و زبان‌های آلمانی، ایتالیایی و انگلیسی از درون آن ایجاد شده‌اند.

مصرباستان: زبان فراعنه با خط هیروگلیف.

سومری: کهن ترین زبان مکتوب جهان.

سانسکریت: زبان کهن هند.

چینی: ریشه و پایه‌های زبان چینی امروز.

یونانی باستان: زبان فلسفه، علم و دانش و هنر.

لاتین: زبان امپراتوری روم و مادر زبان‌های رومی.