فرهنگی

عادله پارسی: «رخت پارسی» بدیل «گندافغانی» برای فارسی زبانان اس

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 16 جوزا 1405

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 12

---

عادله پارسی با راه‌اندازی برنامه‌ای زیر عنوان «رخت پارسی» در ماه‌های اخیر توجه زیادی را در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به خود جلب کرده است؛ حرکتی که از سوی شماری از کاربران و فعالان فرهنگی تلاشی برای بازخوانی و احیای بخشی از میراث فرهنگی پارسیان تاجیک معرفی می‌شود.

در گفت‌وگوی ویژه با خانم پارسی، از او می‌پرسم که با راه‌اندازی این برنامه چه اهدافی را دنبال می‌کند، این حرکت در پی پر کردن چه خلأیی است و انگیزه اصلی او از آغاز چنین برنامه‌ای چه بوده است.

سلام بانو پارسی، من دریا نشاط، خبرنگار خبرگزاری ثانیه هستم. سپاس‌گزارم که وقت خود را در اختیار ما قرار دادید. در گام نخست لطفاً معرفی کوتاهی از خود داشته باشید.

به‌نام خداوند جان و خرد

نام من عادله است، پارسی تخلص می‌کنم، بنیان‌گذار «رخت پارسی» و یکی از نویسندگان کتاب «زنان افغان در لبهٔ تیغ» استم. در کابل متولد شده‌ام، اما پدر و مادرم اصالتاً از ولسوالی نجراب ولایت کاپیسا هستند. 

در حال حاضر در انگلستان زندگی می‌کنم و در کنار فعالیت‌های فرهنگی، تلاش دارم بخشی از ظرفیت و تجربه خود را در خدمت معرفی و پاسداری از هویت و فرهنگ پارسی قرار دهم.

۲. بسیار عالی؛ از تحصیلات و مصروفیت‌های خود بگویید، خانم پارسی.

تحصیلات من در رشتهٔ اقتصاد است و در حال حاضر در رشتهٔ روان‌درمانی مشغول تحصیل می‌باشم. باور دارم که شناخت اقتصاد، جامعه و روان انسان در کنار هم می‌تواند در درک بهتر مسایل فرهنگی و اجتماعی نقش مهمی داشته باشد.

نقاشی یکی از سرگرمی‌ها و علاقه‌مندی‌های اصلی من است. تاکنون پرتره‌های شخصیت‌های سیاسی و تاریخی، از جمله شهید احمدشاه مسعود و چندین شخصیت دیگر را نقاشی کرده‌ام که آثارم در صفحهٔ هنری من به نمایش گذاشته شده‌اند.

علاقه‌مندی‌های من شامل هنر، سیاست، آموزش، توانمندسازی زنان و رشد فردی است. تلاش می‌کنم از طریق فعالیت‌های فرهنگی، هویتی، آموزشی و هنری، در آگاهی‌رسانی و ایجاد تغییرات مثبت در جامعهٔ خود سهم داشته باشم و برای پیشرفت، عدالت و توانمندسازی زنان گام بردارم.

۳. هدف از ایجاد «رخت پارسی» چیست و چه خلأیی را در این زمینه احساس کرده‌اید؟

«رخت پارسی» بدیل «گند افغانی» برای پارسیان تاجیک است. این آفرینش فراتر از یک لباس است؛ بازتابی از هویت و میراث پارسی، برآمده از سنت، آراسته با هنر دست و دوخته‌شده با معنا، عشق و اصالت است. ما تلاش کرده‌ایم پوششی را بازآفرینی کنیم که از نگاه فرهنگی و تاریخی بتواند بازتاب‌دهنده ریشه‌ها و پیشینه تمدنی پارسیان تاجیک باشد.

هویت، زبان و فرهنگ پارسی در طول سالیان دراز سخت مورد تهاجم بیگانگان قرار داشته است. امروز ما بیش از هر زمان دیگری به ارزش این میراث گران‌بها آگاه شده‌ایم و برای زنده‌سازی، پاسداری و گسترش آن تلاش می‌کنیم تا این سرمایه فرهنگی را به نسل‌های آینده انتقال دهیم.

 در کل، هدف از راه‌اندازی رخت پارسی، بازگشت ملت پارسی‌زبان و تاجیکان به فرهنگ، عنعنات و تمدن آبایی آنان و تقویت پیوند نسل امروز با این پیشینه تاریخی است.

۴. چه انگیزه‌ها و شرایطی باعث آغاز این حرکت یا کمپین شد؟

بنیان‌گذاری رخت پارسی و زنده‌سازی فرهنگ هزاران‌ساله پارسی، یک حرکت، کارزار و مبارزه فرهنگی است که در شرایط کنونی برای پارسیان تاجیک اهمیت ویژه‌ای دارد. در شرایطی که زبان و فرهنگ پارسی در سرزمین ما مورد تهاجم بیگانگان قرار گرفته است، این وضعیت ما را وادار کرد تا برای حفظ این اصالت تاریخی گامی عملی برداریم.

ما باور داریم که فرهنگ و هویت، تنها در کتاب‌ها حفظ نمی‌شوند، بلکه در زبان، پوشش، هنر و سبک زندگی نیز تداوم پیدا می‌کنند و رخت پارسی بخشی از همین تلاش برای پاسداری از هویت فرهنگی است.

۵. ماموریت اصلی رخت پارسی چیست و مخاطبان هدف آن چه کسانی‌اند؟

مذموریت اصلی رخت پارسی زنده نگه‌داشتن هویت، اصالت و ارزش‌های فرهنگی پارسیان تاجیک در سراسر حوزه تمدنی پارسی است. رخت پارسی به‌عنوان بدیل گند افغانی برای تاجیکان پارسی‌زبان معرفی شده است تا بتوانند به‌جای آن از پوشش فرهنگی، تاریخی، زیبا و نفیس خود استفاده کنند.

مخاطبان این حرکت تنها یک نسل یا یک منطقه خاص نیستند؛ بلکه همه پارسی‌زبانان و کسانی‌اند که به حفظ و معرفی میراث فرهنگی این حوزه تمدنی علاقه‌مند هستند.

۶. برخی می‌گویند این حرکت ممکن است در تقابل با پوشش‌های افغانی قرار گیرد؛ پاسخ شما چیست؟

ما به هدف تقابل و نزاع به میدان نیامدیم، در تلاش احیای هویت خود مان هستیم؛ برنامه ما نیز مورد استقبال قرار گرفته و تا کنونی کسی با آن سر ستیزه نداشته‌است. پنج ماه از بنیان‌گذاری رخت پارسی و دوباره زنده شدن این میراث فرهنگی می‌گذرد، در همین مدت کوتاه توجه بسیاری از مردم در سراسر جهان را جلب کرده است. رخت پارسی اکنون از کشورهای مختلف خریداری می‌شود و با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شده است.

گند افغانی هم‌ تقلید شده از لباس اصیل مردم پارسی و آریایزان است. اگر از گند اوغانی تمامی زیورات، سلسله‌ها، زردوزی، خامک‌دوزی، گراف‌دوزی و سایر عناصر تزئینی را حذف کنیم، چیزی از آن باقی نمی‌ماند؛ زیرا از دیدگاه ما بسیاری از این عناصر در اصل متعلق به رخت پارسی و فرهنگ پارسیان تاجیک بوده‌اند.

۷. هدف تان تنها تقویت هویت پارسی است یا ایجاد یک هویت فرهنگی مستقل دیگر؟

هدف این حرکت فقط زنده‌سازی، پاسداری و حفظ هویت، زبان، اصالت، تاریخ، سرزمین و داشته‌های فرهنگی پارسیان تاجیک و انتقال این میراث به نسل‌های آینده است.

ما در پی ساختن هویت جدید نیستیم، بلکه می‌خواهیم بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی خود را که به باور ما در گذر زمان کم‌رنگ شده، دوباره احیا و معرفی کنیم.

۸. منتقدان می‌گویند چنین حرکت‌هایی می‌تواند به اختلاف‌های هویتی دامن بزند؛ نظر شما چیست؟

هدف ما از راه‌اندازی این برنامه ایجاد اختلاف‌های هویتی نیست، اما اگر رخت پارسی هویت متزلزل دیگران را تحت تأثیر قرار دهد، تقصیر ما نیست.

رخت پارسی نماینده فرهنگ، اصالت، تاریخ و ارزش‌های حوزه تمدنی پارسیان تاجیک است. پارسیان تاجیک فقط می‌خواهند پوششی را بر تن کنند که ریشه در فرهنگ و تاریخ خودشان داشته باشد، نه در لباس قومی یک قبیله دیگر.

از دیدگاه ما، بسیاری از عناصر تزئینی مانند زیورات، سلسله‌ها، گردنبندها، زردوزی، خامک‌دوزی و گراف‌دوزی که امروزه در گند افغانی دیده می‌شود، در اصل بخشی از میراث فرهنگی پارسیان تاجیک بوده است. رخت پارسی تلاش می‌کند این عناصر را دوباره در جایگاه اصلی خود احیا و معرفی کند.

۹. از جامعه پارسی‌زبان چه انتظاری دارید و چه نتیجه‌ای از این روند دنبال می‌کنید؟

از جامعه پارسیان تاجیک درخواست می‌کنیم که در رشد و گسترش رخت پارسی سهم بگیرند، از آن حمایت کنند و بدین ترتیب پوشش و لباس‌های ناب تاریخ خود را به جهان معرفی نمایند.

چگونه حمایت کنند؟

رخت پارسی را خریداری کنند.

آن را بپوشند و به نمایش بگذارند.

درباره رخت پارسی با دوستان و آشنایان خود گفت‌وگو کنند و آگاهی‌رسانی نمایند.

از پوشش‌های غیرمرتبط با هویت فرهنگی خود فاصله بگیرند و از رخت فرهنگی پارسی استفاده کنند.

در معرفی و ثبت میراث فرهنگی و هنری پارسیان تاجیک در سطح بین‌المللی سهم بگیرند.

تاکید می‌کنم که در مدت پنج ماهی که رخت پارسی را بنیان‌گذاری کرده‌ایم، خوش‌بختانه نتایج فوق‌العاده‌ای به دست آورده‌ایم. حمایت پارسیان تاجیک را از کشورهای مختلف جهان دریافت کرده‌ایم. رخت پارسی در مدت کوتاه فعالیت خود توجه رسانه‌ها، سیاست‌مداران، مردم و تاجران را جلب کرده است.

حتی برخی تاجران و سرمایه‌گذاران علاقه‌مند شده‌اند برای توسعه و گسترش این حرکت سرمایه‌گذاری کنند و ما تاکنون چندین پیشنهاد همکاری و سرمایه‌گذاری نیز دریافت کرده‌ایم؛ موضوعی که می‌تواند به گسترش این حرکت فرهنگی در سطح منطقه و جهان کمک کند.

۱۰. آیا برای این حرکت برنامه یا نقشه‌راه مشخصی دارید؟ مهم‌ترین برنامه‌های آینده چیست؟

بله، ما برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت مشخصی داریم و در حال حاضر بر اجرای برنامه‌های کوتاه‌مدت تمرکز کرده‌ایم تا زمینه تحقق اهداف بلندمدت خود را فراهم کنیم.

مهم‌ترین برنامه‌های آینده ما عبارت‌اند از:

رونمایی از مجموعه‌ها و طرح‌های جدید رخت پارسی؛

ارایه طراحی‌های نوآورانه توسط تیم رخت پارسی؛

گسترش فعالیت‌ها در سطح بین‌المللی؛

ایجاد نمایندگی‌های رخت پارسی در کشورهای مختلف برای هم‌تباران و علاقه‌مندان؛

همکاری با هنرمندان و پژوهشگران برای مستندسازی و معرفی بهتر این میراث فرهنگی.

۱۱. پیام شما به موافقان و مخالفان رخت پارسی چیپست

پیام به مخالفان:

رخت پارسی یک حرکت فرهنگی برای زنده‌سازی و پاسداری از میراث تاریخی و فرهنگی پارسیان تاجیک است. ما باور داریم که هر ملتی حق دارد هویت، تاریخ و فرهنگ خود را حفظ و معرفی کند. 

از همه منتقدان می‌خواهیم با دید باز و بر پایه احترام متقابل به این حرکت بنگرند و اجازه دهند گفت‌وگوهای فرهنگی در فضایی آرام و منطقی ادامه پیدا کند.

پیام به موافقان:

از همه کسانی که از رخت پارسی حمایت کرده‌اند صمیمانه سپاس‌گزاریم. حمایت شما سبب شده است که این حرکت فرهنگی در مدت کوتاهی رشد چشمگیری داشته باشد. امیدواریم با همکاری و همبستگی بیشتر، بتوانیم این میراث ارزشمند را حفظ کرده و آن را به‌عنوان بخشی از هویت فرهنگی پارسیان تاجیک به نسل‌های آینده منتقل کنیم.