سیاسی

این جنگ ما نیست؛ جدال پشتون‌ها بر سر پشتونستانخواهی‌ست

نوشته شده توسط admin در تاریخ 3 حوت 1404

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 223

---

نویسنده: مهرزاد عظیمی 

جنگ همیشه ویرانگر است و مداخلهٔ بیرونی با هر توجیهی، زخمی بر پیکر یک ملت به جا می‌گذارد. اما آنچه راه را برای این مداخلات هموار می‌کند، چیزی نیست جز فروپاشی از درون؛ جایی که درد مشترک، درک مشترک و منافع ملی قربانی منافع قومی و گروهی می‌شوند. در چنین فضایی، شکاف‌ها چنان عمیق می‌شوند که بهره‌برداری بیرونی را آسان می‌کنند و مرز میان وطن‌دوستی و وطن‌فروشی در غبار تعصبات قومی گم می‌شود. این نوشته تأملی است بر دوگانگی معیارها در برابر خشونت و مداخله، و نگاهی به تناقض‌هایی که در دو دهه اخیر، سرنوشت مردم افغانستان را رقم زده است.

امروز وقتی سخن از حمله‌های نظامی پاکستان به افغانستان می‌آید، غیرت‌ها جریحه‌دار می‌شود و فریادها برمی‌آید. اما در بیست سالی که همین پاکستان به طالبان پایگاه، تجهیزات و پشتیبانی لجستیکی می‌داد تا مردم خودی را بکشند، کسی سخن نگفت. آن روزها که رییس سازمان اطلاعاتی پاکستان (آی‌اس‌آی) در هتل‌سرینای کابل حمله‌های هوایی بر مردم پنجشیر را هدایت می‌کرد، هیچ اعتراضی برنخاست. اما حالا که پاکستان به بهانه‌ای موجه بر سر طالبان می‌کوبد، عده‌ای فریاد برمی‌آورند که چرا علیه این حملات بسیج نمی‌شوید. غافل از اینکه همین پاکستان بیست سال به طالبان نان، خانه و اسلحه داد تا مردم خود را بکشند و وطن را به عقب برانند.

طالبان با حمایت مستقیم پاکستان هزاران کودک را یتیم، هزاران زن را بیوه و هزاران مرد و زن را به قتل رساندند. بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها، مساجد و مراکز فرهنگی آماج حملات قرار گرفتند و صدها بی‌گناه جان باختند، اما از سوی پشتون‌ها صدایی در نکوهش پاکستان برنخاست. دلیل روشن است: بسیاری از پشتون‌های دو سوی مرز دیورند، خود را بیش از آنکه به مردم افغانستان تعلق داشته باشند، به پاکستان وابسته می‌دانند.

در چهار سال اخیر که صدها جوان، پیر، زن و مرد از سوی طالبان بازداشت، شکنجه و آواره شدند، کدام پشتون به اعتراض برخاست؟ اما وقتی یک پشتون در آن سوی مرز به‌دست هم‌تباران خود کشته شد، چنان سوگواری کردند که در مرگ هیچ افغانستانی چنین نشده بود. حال چگونه توقع دارند مردم افغانستان در جنگی که میان دو برادر یا دو قبیلهٔ پشتون برپاست، مداخله کنند؟

هم‌وطنان من! تجاوز، وابستگی خارجی، مزدوری و وطن‌فروشی اگر زشت است، برای همه زشت است؛ چه پشتون، چه تاجیک، چه هزاره و چه ازبک. نمی‌توان بردگی و خیانت خود را افتخار دانست و با حمایت بیگانه بر دیگران سخت گرفت، اما روابط دیگران با کشورهای حامی خود را نکوهش کرد. وقتی هویت، زبان و رسوم قبیله‌ای خود را با حمایت انگلیس و پاکستان بر دیگران تحمیل می‌کنید و تمام داشته‌های آنان را نفی می‌کنید، نباید توقع داشته باشید که دیگران برای هدف شما که همانا تشکیل «لوی پشتونستان» است، جانفشانی کنند. این بار نه تنها کسی پیش‌مرگ نخواهد شد، بلکه مردم آگاه شده‌اند و بازی موش و گربه دیگر نتیجه نمی‌دهد. کور یک‌بار در چاه می‌افتد، بار دیگر پیش پایش را با عصا می‌سنجد.

جنگی که امروز میان پشتون و پاکستان درگرفته، بر سر منافع افغانستان نیست؛ بلکه بر سر توسعه‌طلبی و تحقق ادعای پشتونستان‌خواهی است. و اگر این هدف روزی محقق شود، بیش از همه، اقوام غیرپشتون افغانستان زیان خواهند دید.