سیاسی

مبارزه برای عدالت اجتماعی و نظام غیر متمرکز؛ روایت حامد سیفی برای افغانستان

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 29 اسد 1405
نویسنده: فهیم فرّخی

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 58

---

اگر قرار باشد وعده‌های سیاسی جبهات مخالف طا.لبان با معیار عمل‌کرد سنجیده شود، بازگشایی مکتب‌ها و دانشگاه‌ها و بازگرداندن زنان به محیط کار، یکی از نخستین آزمون‌ها خواهد بود. جنرال حامد سیفی در این مصاحبه می‌گوید: نخستین اولویت ما بازگشایی مکتب‌ها و دانشگاه‌ها و بازگشت زنان به کار خواهد بود.

 جنرال به طور واضح از تلاش برای جبران خسارات ناشی از محرومیت آموزشی سخن می‌گوید و پیشنهاد می‌کند از ظرفیت نهادهای علمی بین‌المللی و بورسیه‌های تحصیلی برای جبران عقب‌ماندگی آموزشی استفاده شود.

این دیدگاه نشان می‌دهد که از نظر نهضت آزادی و عدالت، پایان حاکمیت طالبان فقط به معنای تغییر حاکمان نیست؛ بلکه باید با یک پروژه گسترده برای بازسازی آموزش، ظرفیت انسانی و اقتصاد کشور همراه شود

جنرال در بخش دیگری از مصاحبه حتی مسوولیت بازگرداندن حق تحصیل، کار و رأی زنان را مستقیماً متوجه جریان خود می‌داند. این موضوع می‌تواند در آینده به یکی از معیارهای مهم سنجش عمل‌کرد این جریان تبدیل شود؛ زیرا وعده‌های مربوط به حقوق زنان زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کنند که به قانون، نهاد و سازوکار اجرایی تبدیل شوند. و این‌گونه عدالت اجتماعی اجرایی شود.

• نظام آینده؛ قدرت از مسیر رأی مردم

یکی از مهم‌ترین مواضع سیفی در این گفت‌وگو، تأکید مکرر بر نقش رأی مردم در تعیین نظام سیاسی آینده است.

او می‌گوید نوع نظام آینده را «مردان و زنان افغانستان با رأی خود تعیین خواهند کرد» و تأکید دارد که مردم باید درباره نوع نظام، ساختار سیاسی، قانون اساسی و حتی موضوعاتی مانند پرچم تصمیم بگیرند.

این موضع در واقع تلاشی برای پاسخ به یکی از نگرانی‌های جدی افغانستان است: اینکه سقوط یک حکومت به معنای انتقال قدرت به گروه دیگری نباشد.

سیفی می‌گوید در صورت کناررفتن طالبان، جبهات باید زمینه ایجاد حکومت موقت را فراهم کنند و سپس فرصت برگزاری انتخابات برای تعیین نوع نظام و قانون اساسی را فراهم سازند.

اگر این دیدگاه به یک برنامه سیاسی عملی تبدیل شود، تفاوت مهم آن با الگوی «فتح پایتخت و تصاحب قدرت» خواهد بود. به بیان دیگر، جنرال سیفی می‌خواهد میان پیروزی نظامی و مشروعیت سیاسی فاصله بگذارد و مشروعیت نهایی را از رأی مردم بگیرد.

• نظام غیرمتمرکز؛ 

شکست و پایان سیاست انحصاری

آقای سیفی در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت جبهات ضدطالبان با ساختارهای انحصاری گذشته، از نظامی «غیرمتمرکز، انتخابی و عدالت‌محور» سخن می‌گوید.

این سه واژه، بخش مهمی از دیدگاه سیاسی او را تشکیل می‌دهند. غیرمتمرکز بودن می‌تواند به معنای توزیع بیشتر قدرت میان مرکز و مناطق باشد؛ انتخابی بودن، مشروعیت قدرت را به رأی مردم پیوند می‌دهد و عدالت‌محور بودن نیز بر برابری شهروندان تأکید دارد.

جنرال می‌گوید مسوولیت‌های بزرگ نباید براساس قوم، زبان یا سمت افراد توزیع شود، بلکه باید ظرفیت و استعداد آنان معیار باشد.

او در همین زمینه تصریح می‌کند: معیار خدمت، ظرفیت، اخلاق، علم و توانایی باشد تا همه بتوانند مصدر خدمت به مردم خود شوند و در نظام سهم داشته باشند.

این موضع، پاسخی مستقیم به یکی از مشکلات دیرینه سیاست افغانستان است؛ سیاستی که در بسیاری از دوره‌ها با تقسیم قدرت براساس ملاحظات قومی، منطقه‌ای و شخصی همراه بوده است.

• آیا جبهات از جنگ گذشته درس گرفته‌اند؟

اما مهم‌ترین پرسش درباره هر نیروی مسلحی که ادعای ایجاد نظم سیاسی جدید دارد، این است که چگونه تضمین می‌کند خود به بخشی از مشکل تبدیل نشود.

جنرال سیفی می‌گوید جبهات مخالف طالبان نباید اجازه دهند تجربه‌های گذشته تکرار شود و تأکید می‌کند: «جنگ‌های تحمیلی سال‌های ۱۳۷۱ تا سقوط کابل به دست طالبان در سال ۱۳۷۵ به ما آموخت که هیچ‌گاه و هرگز وارد چنین جنگی نخواهیم سد.»

ادامه دارد...