سیاسی

واقعیت جنگ افغانستان؛ قومی‌بودن نبرد را نمی‌توان پشت شعار وحدت پنهان کرد

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 30 اسد 1405
نویسنده: مبین شیرزاد

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 126

---

با مرگ فرمانده حسیب، نقاب از چهره بخشی از روشن‌فکران پشتون که خود در پی حاکمیت طا.لبان متواری‌اند، کنار زده شد. هرچه صفحات اجتماعی پشتون‌ها را بررسی کردم، در بسیاری از موارد شاهد خوش‌حالی از مرگ فرمانده حسیب و یارانش بودم.

 اگر موردی از سوی یک نخبه باوجدان پشتون موضعی انسانی گرفته باشد، استثناست؛ در بسیاری موارد دیگر، واکنش‌ها یا سکوت بوده یا رضایت از این رویداد.

واقع‌گرایی حکم می‌کند عینک دودیِ فراقومی، وحدت ملی و کلیشه‌های تکراری را از چشم برداریم و با مسوولیت و واقع‌بینی به این قضایا نگاه کنیم. با خم‌خم‌رفتن و محافظه‌کاری راه به جایی نمی‌بریم، مگر این‌که بخواهیم خودمان را فریب بدهیم. 

انگیزه اصلی این جنگ، از سوی طا.لبان، بر محور قومیت و بدون رودربایستی با روایت‌های مخالف و مصالحه‌جویانه پیش برده می‌شود. طا.لبان با چهره عریان قبیله‌ای و با استفاده از شمشیر دین، روایت‌های مخالف خود را بدون تامل و مکث از پیش‌رو برمی‌دارد و بخشی از نخبگان و روشن‌فکران پشتون نیز آشکارا یا در سکوت با این وضعیت همراهی می‌کنند.

بخش بزرگی از این جنگ ماهیت قومی دارد. ما جنگ قومی نمی‌خواستیم، اما طا.لبان و ساختار قبیله‌ای این قاعده را بر کشور تحمیل کرده‌اند. هر تلاشی برای ملی و فراقومی جلوه‌دادن این جنگ، بدون درنظرگرفتن واقعیت موجود، بی‌فایده است؛ زیرا آنان روایت سیاسی و چارچوب بقا، تداوم و حاکمیت خود را بر همین مبنا بنا کرده‌اند.

چاره ما، درک صریح این واقعیت و تدوین یک برنامه روشن برای ایجاد توازن است. تا زمانی که توازن قوا و توان نظامی ایجاد نشود و جغرافیا و قلمرو از کنترول طا.لبان خارج نشود، نمی‌توان انتظار داشت این گروه به مصالحه، سازوکارهای مدنی و اصول انسانی تمکین کند.

ما با گروهی روبه‌رو هستیم که در رفتار خود بارها نشان داده است به بسیاری از قواعد و ملاحظات انسانی، اخلاقی و دینی پای‌بند نیست؛ رویکردی که در آن خشونت، تکه‌وپارچه‌کردن و نمایش جنایت برجسته است. در برابر چنین رویکردی، زبان و شیوه مقابله نیز باید متناسب با واقعیت موجود و از جنس همان میدان باشد، نه با نادیده‌گرفتن واقعیت و پناه‌بردن به کلیشه‌هایی که تاکنون نتیجه‌ای نداشته‌اند.