سیاسی

پنج سال پس از بازگشت طالبان؛ وعده آزادی رسانه‌ها جای خود را به محدودیت داد

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 3 سنبله 1405
نویسنده: خبرگزاری ثانیه

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 38

---

پنج سال پس از بازگشت ط.البان به قدرت، فاصله میان وعده‌های این گروه درباره آزادی رسانه‌ها و واقعیت حاکم بر فضای اطلاع‌رسانی افغانستان بیشتر از هر زمان دیگری آشکار شده است. 

ط.البان در آغاز وعده رسانه‌های «آزاد و مستقل» را داد، اما در عمل، آزادی رسانه‌ها را به پذیرش خطوط قرمز، محدودیت‌های محتوایی و خودسانسوری خبرنگاران گره زده است، رویکردی که عملاً رسانه مستقل را به رسانه‌ای محتاط و تحت فشار تبدیل کرده است.

سیاست ط.البان در قبال رسانه‌ها بر این منطق استوار شده که هر محتوایی که با برداشت این گروه از احکام و شعائر  سازگار نباشد، می‌تواند محدود یا ممنوع شود. مشکل اساسی اینجاست که تعریف این خطوط قرمز روشن و ثابت نیست و همین ابهام، زمینه فشار بر خبرنگاران و رسانه‌ها را فراهم می‌کند. 

وقتی یک حکومت به‌جای پذیرش نقد، خود را داور نهایی حقیقت می‌داند، مرز میان تنظیم رسانه و کنترول رسانه به‌سادگی از بین می‌رود.

در چنین شرایطی، رسانه‌های افغانستان هم با محدودیت‌های رسمی و هم با فشارهای غیررسمی، تهدید، بازداشت و ترس از پیامدهای انتشار مطالب انتقادی مواجه‌اند. نتیجه چنین سیاستی، تضعیف رسانه‌های مستقل و کاهش فضای نقد عمومی است، وضعیتی که در نهایت خبرنگاران، جامعه را از دسترسی به اطلاعات آزاد و متنوع محروم می‌کند.

طالبان ممکن است بگوید شرایط تغییر کرده است، اما معیار واقعی تغییر، نه سخنان مقام‌ها که رفتار آنان با خبرنگاران و رسانه‌ها است. 

تا زمانی که نقد حکومت هزینه داشته باشد، خبرنگار به دلیل فعالیت حرفه‌ای بازداشت شود و رسانه‌ها ناچار باشند پیش از انتشار هر مطلب، پیامدهای امنیتی آن را بسنجند، ادعای آزادی رسانه‌ها بیشتر شبیه یک شعار سیاسی است تا یک واقعیت قابل لمس.

پیش‌زمینه این وضعیت به سیاست‌های طالبان در سال‌های نخست بازگشت آنان به قدرت برمی‌گردد؛ زمانی که محدودیت بر فعالیت خبرنگاران، فشار بر رسانه‌ها و وضع مقررات سخت‌گیرانه به‌تدریج فضای رسانه‌ای افغانستان را کوچک‌تر کرد. 

اکنون، پنج سال بعد، آنچه تغییر کرده بیشتر ادبیات طالبان است، نه بنیاد سیاستی که آزادی رسانه‌ها و حق نقد قدرت را محدود می‌کند.