سیاسی

مسعود و برتری قدرتِ اطلاعاتی در جنگ

خبرگزاری ثانیه | منتشر شده در تاریخ 14 سنبله 1405
نویسنده: معین اسلام‌پور

اشتراک گذاری: فیسبوک | توییتر | واتس‌اپ | لینکدین
بازدیدها: 77

---

بخش نخست

ماهیتِ قدرتِ برترِ اطلاعاتی

در گذشته‌ها، مفهومِ قدرتِ اطلاعاتِ برتر در دایره‌ای داشتن و دست یافتن سریع به اطلاعاتِ دستِ اول تعبیر می‌شد؛ اما با درنظرداشتِ داده‌ها و یافته‌های جنگ‌های معاصر و مدرنِ امروزین، تنوعِ اطلاعاتِ معتبر، سرعتِ عمل، تحلیل و تجزیه‌ای دقیق، حفظ و مراقبت از اطلاعاتِ خودی، تصمیم‌گیری به‌موقع و اجراآتِ متناسب با یافته‌های اطلاعاتی تعبیر و تفسیر می‌شود.

همواره برتری اطلاعاتی به‌معنای دست یافتن به اطلاعاتِ بیش‌تر نیست؛ بلکه قدرتِ برتری اطلاعاتی در کیفیت، سرعت، اعتبار منابع اطلاعاتی و قابلیتِ تحلیل و تجزیه‌ای اطلاعاتی است. به‌روایتِ دیگر، قدرتِ اطلاعاتی صرفاً به‌معنای «دانستن» نیست؛ بلکه «اجازه ندادن به دشمن برای دانستن» است.

از دیدگاهِ استراتژیست‌های معاصر، قدرتِ اطلاعاتی جوهره‌ی وجودِ هر ساختار و سازمانِ نظامی در میدانِ محاربه است؛ برتری اطلاعاتی، پیش از اجرای عمل یا شلیک بر دشمن، نتیجه‌ی هر نبرد را به‌سودی شما با تضمین رقم می‌زند. به‌سخنِ دیگر، قدرتِ اطلاعات ستونِ استوار و پنهانِ پیروزی در هر جنگ محاسبه‌شده است؛ اطلاعاتِ دقیق و معتبر می‌تواند ضامنِ بقا و پیروزی هر ارتش کوچک در برابر یک ارتش قدرت‌مند؛ اما بی‌اطلاعات باشد.

ساختارهای نظامی، فرمانده‌ای که نسبت به دشمنِ خویش حتا با ابزارها و تجهیزاتِ مدرن و مهمِ تکنالوژیک هم تجهیز باشد، در برابرِ قدرتِ برتری اطلاعاتِ دشمن، نه‌تنها در تاریکی مطلق راه می‌رود؛ بلکه در نبودِ قدرتِ اطلاعاتی محکوم به شکست خواهد بود.

احمدشاه مسعود با درکِ مولفه‌های قدرتِ اطلاعاتی که در آن روزگار، کشفِ اطلاعات خیلی دشوار بود، به‌ویژه اطلاعات به‌سرعت انتقال نمی‌شد؛ او با نفوذ در هرمِ ساختاری، هسته و حلقه‌ی تصمیم‌گیری دشمن، به اطلاعاتِ دستِ اول دست می‌یافت. هم‌چنان با اتکا به شبکه‌های اطلاعاتی و هسته‌های جاسوسان بومی در برابر ارتش سرخ، از برتری قدرتِ اطلاعاتی فوق‌العاده‌ای برخوردار بود.

بارها دشمن از قدرتِ اطلاعاتی مسعود تعجب نموده‌اند؛ اما پس از شکست و خروج از افغانستان، به نتیجه‌ی قطعی رسیده‌اند که مهم‌ترین جنرال‌ها و اعضای هسته‌ای تصمیم‌گیری و پلان‌گذار رهبری جنگ، برای مسعود اطلاعات و آجندای نبرد را مخابره یا اطلاعات را انتقال می‌نموده‌اند.

هم‌چنان او قدرتِ برتری اطلاعاتی خویش را پس از شکست و خروج ارتش سرخ، در دوره‌ی جنگ داخلی، میانِ گروه‌ها و تنظیم‌های جهادی علیه حکومتِ مجاهدین و نیز اعلامِ حضور هیولایی طالبانی حفظ کرد. تنها یک مورد غافل ماند که منجر به حذفش از بازی سیاسی-نظامی شد؛ آن‌هم شک و تردید و گمانه‌زنی‌هایی از وقوع یک رویداد در حاشیه‌های حضور و ساختار متعلق به خودش را در برخی موارد با نزدیکانش مطرح کرده بود و از وقوع حوادث نامریی و مشکوک خبر داده بود؛ اما دقیق نمی‌دانست هدفِ این حادثه‌ی غم‌ناکِ تاریخی، خودش است.